Od Heyne do Bębenka
Rajd Polski zostanie rozegrany już po raz 67-ty, lecz jego historia jest znacznie dłuższa i sięga 1921 roku. Wtedy to sześciu śmiałków wyruszyło w 600-kilometrową trasę Warszawa-Białowieża-Warszawa. Pierwszym zwycięzcą został Tadeusz Heyne, jadący samochodem marki Dodge. Impreza miała wówczas nie tylko turystyczno-sportowy, ale i towarzyski charakter.
W 1926 r. kryzys gospodarczy na świecie dotknął również Polskę i rajd się nie odbył. Kilka lat później sytuacja powtórzyła się, między 1931 a 1936 rokiem. W 1937 roku kierowcy znów startowali w zawodach, tym razem pod nazwą Rajd Automobilklubu Polski. Dwa lata później trasa liczyła już 4500 km, a udział wzięło 38 zawodników.
Wybuch II Wojny Światowej przerwał historię Rajdu Polski na siedem lat. W 1947 r. udało się go reaktywować z przeszło 2500-kilometrową trasą, wiodącą przez Trójmiasto, Pomorze Zachodnie, Zielonogórskie, Dolny Śląsk, Beskidy, Zakopane i Warszawę. Rok później patronat nad zawodami objął ówczesny prezydent, a na starcie stanęło 81 załóg. Przychylność władz nie trwała jednak długo. Prywatna motoryzacja, z rajdami włącznie nie była w PRL mile widziana.
Kolejny, 15. Rajd Polski, znany wtedy jako Ogólnopolski Rajd Samochodowy (ORS), odbył się więc dopiero w 1954 r. i to dzięki temu, że stanowił element obchodów państwowego święta 22 lipca. Dwa lata później na starcie stanęło już 96 aut. Wśród nich fabryczny zespół FSO. W 1957 roku rajd odzyskał międzynarodowy charakter - wzięły w nim udział załogi z NRD i Jugosławii. Niestety rok później impreza nie odbyła się, ale po rocznej przerwie znów ją wznowiono. Organizację przejął Automobilklub Krakowski, baza przeniosła się do Zakopanego, a trasa sięgała aż do Kotliny Kłodzkiej.
Rok 1960 przyniósł znaczne zmiany. Po raz pierwszy użyto nazwy Rajd Polski, zawody uzyskały też status rundy Mistrzostw Europy, wówczas najważniejszych rajdowych rozgrywek na świecie. Kolejne lata to okres rozkwitu. Co roku do kraju zjeżdżały najlepsze europejskie załogi, walczące w mistrzostwach Starego Kontynentu. Honoru Polski coraz skuteczniej bronił Sobiesław Zasada - w 1961 i 1963 roku stawał na najniższym stopniu podium, by wreszcie w 1964 roku zwyciężyć za kierownicą małego Steyr-Pucha 650TR. Ten sukces powtórzył jeszcze trzykrotnie: w 1967, 1969 i 1971 roku.
Kolejną ważną datą był rok 1973. Wtedy po raz pierwszy impreza była rundą mistrzostw świata (wówczas tylko producentów). Na 43 z 55 oesów najszybszy był Jean-Luc Therier, ale został wykluczony z przyczyn regulaminowych. Zwycięzcą został więc Achim Warmbold pilotowany przez Jeana Todta. Na trzecim miejscu sklasyfikowano Macieja Stawowiaka w Polskim Fiacie 125p.
Następnie rajd przeniesiono na Dolny Śląsk. W 1976 r. zwyciężył Andrzej Jaroszewicz w Lancii Stratos, ale przez kolejne 20 lat dominowali już kierowcy z zagranicy. Okres ten obejmuje jednak trzyletnią przerwę (lata 1981-83) spowodowaną wprowadzeniem stanu wojennego.
Przemiany ustrojowe i ekonomiczne w kraju znalazły swoje odbicie w sytuacji rajdu. Rosła pula nagród (10 tys. zł dla Erwina Webera, zwycięzcy z 1992 r.), pojawiali się pierwsi sponsorzy (Universal SA). W 1996 r. przyszła historyczna chwila dla Krzysztofa Hołowczyca, który jako pierwszy Polak po 20 latach wygrał Rajd Polski.
Automobilklub Dolnośląski, który był organizatorem rajdu w 1997 roku, dotknęły jednak kłopoty finansowe i impreza została przeniesiona do Krakowa. Organizacyjnie rajd nie stał jednak na najwyższym poziomie i w 2000 roku powrócił na Dolny Śląsk.
W 2004 roku narodził się pomysł wprowadzenia Rajdu Polski do mistrzostw świata. Bardzo szybkie i dziurawe dolnośląskie oesy nie pasowały do tej koncepcji i dlatego w 2005 roku organizację na zlecenie Polskiego Związku Motorowego przejął Automobilklub Olsztyński, a zawody przeniosły się na trasy w okolicach Olsztyna.
Pierwszą szutrową edycję Rajdu Polski w 2005 r. wygrał Krzysztof Hołowczyc. Od 2006 ciężar organizacji zawodów wziął całkowicie na swoje barki Zarząd Główny Polskiego Związku Motorowego. Do współpracy zaproszono ekipy sędziów z całego kraju. Wtedy także imprezę zgłoszono jako kandydata do mistrzostw świata.
W sezonie 2007 zmodyfikowano trasę, aby zmniejszyć średnie prędkości. Rok później 65 Rajd Polski po raz ostatni został rozegrany pod szyldem „kandydat do mistrzostw świata”. W czerwcu ubiegłego roku Światowa Rada Sportu Samochodowego FIA podjęła bowiem decyzję o włączeniu naszej flagowej imprezy do kalendarza Rajdowych Mistrzostw Świata 2009.
Była to niewątpliwe najważniejsza z dotychczasowych edycji imprezy. Na trasie rajdu oraz w Parku Serwisowym i Rally Fan Parku pojawiła się rekordowa liczba kibiców za całego świata. Szacuje się, że 66 Rajd Polski obejrzało „na żywo” około 150 tysięcy kibiców! Impreza została bardzo wysoko oceniona przez FIA a także spotkała się z pochlebnymi recenzjami dziennikarzy z wielu krajów świata, których do Mikołajek przyjechało ponad 250. Także czołowi kierowcy rajdowi bardzo dobrze wypowiedzieli się na temat organizacji imprezy i odcinków specjalnych. Na potrzeby rundy WRC powstał specjalny tor równoległy tuż obok Hotelu Gołębiewski, na którym rozegrano prolog imprezy a także odcinek kończący zawody. Przejazdy najlepszych kierowców rajdowych naszego globu obejrzało tam ponad 15 tysięcy kibiców.
ZWYCIĘZCY RAJDU POLSKI:
1921: Tadeusz Heyne (Polska), Dodge
1922: Hans Lorenz (Austria), Steyr
1923: Henryk Liefeld (Polska), Austro-Daimler oraz Jan Siroucek (Czechosłowacja), Praga Grand
1924: Henryk Liefeld (Polska), Austro-Daimler
1925: Charles Betague (Austria), Austro-Daimler
1927: Stanisław Szwarcsztajn (Polska), Austro-Daimler
1928: Cipriano Illiano (Włochy), Fiat 509
1929:
Adam hr.Potocki (Polska), Austro-Daimler (g.D)
Josef Vermirovsky (Czechosłowacja), Tatra (g.F)
Teodor Kredl (Czechosłowacja), Praga Piccolo (g.G)
Jan Ripper (Polska), Tatra (g.E)
Jaroslav Heusler (Czechosłowacja), Praga Grand (g.C)
Aachim baron Haebler Maybach (g.B)
1930:
Michał Bitny-Szlachta (Polska), Ford (g.A)
Zygmunt Rahnenfeld (Polska), Fiat 525 (g.B)
Adam hr. Potocki (Polska), Austro-Daimler (g.C)
1937:
Paul von Guillaeume (Niemcy), Adler Trumpf (g.II)
Aleksander Mazurek (Polska), Chevrolet Master Sedan (g.V)
Wojciech Kołaczkowski (Polska), DKW Meisterklasse (g.I)
1938:
Jan Ripper (Polska), Fiat 1100 (g.I)
Stanisław Szwarcsztajn (Polska), Lancia Aprilia (g.II)
Hans Rauch (Niemcy), Mercedes-Benz 230 (g.IV)
Witold Rychter (Polska), Chevrolet Master Sedan (g.V)
Jerzy Strenger (Polska), Citroën Legere (g.III)
1939:
Tadeusz Marek (Polska), Chevrolet Master Sedan (g.IV)
Stefan Grossman (Polska), Citroën (g.II)
Stefan Pronaszko (Polska), Renault Primaquatre (g.III)
Renato Ghisalba (Włochy), Fiat 1100 (g.I)
1947:
Marian Wierzba (Polska), Lancia Super Sport (g.III)
Witold Rychter (Polska), Chevrolet Master Sedan (g.V)
Zygmunt Andrzejewski (Polska), Willys (g.IV)
Edward Loth (Polska), KdF (g.II)
Alfred Pecko (Polska), DKW (g.I)
1948:
Ivan Hodac (Czechosłowacja), Aero-Minor (g.I)
Vaclav Bobek (Czechosłowacja), Skoda 1101 (g.II)
Julian Łączyński (Polska), Lancia (g.III)
A. Anton (Czechosłowacja), BMW (g.IV)
Jiri Pohl (Czechosłowacja), Jaguar (g.V)
Józef Sucharda (Polska), Jaguar (g.VI)
1954:
Alfons Zielkowski (Polska), DKW (750 T)
Zbigniew Witkowski (Polska), Fiat 1100 (1300 T)
Edward Niziołek (Polska), Opel Olympia (1600 T)
Zygmunt Skoczkowski (Polska), Tatraplan (2000 T)
Stanisław Gustaw (Polska), FSO Warszawa M-20 (2600 T)
Bolesław Majkowski (Polska), Ford (2600+T)
Stanisław Rusiniak (Polska), BMW (1600 S)
Franciszek Postawka (Polska), BMW 328 (1600+)
1955:
Edward Niziołek (Polska), Opel Olympia (g.VI)
Bolesław Majkowski (Polska), Ford de Lux (g.IX)
Marian Repeta (Polska), FSO Warszawa M-20 (g.VIII)
Henryk Olszewski (Polska), Skoda (g.IV-V)
Jerzy Zaczeniuk (Polska), Citroën (g.VII)
Jacek Dzięciołowski (Polska), DKW (g.III)
Grzegorz Timoszek (Polska), BMW 328 (g.Sport)
1956:
Marian Repeta (Polska), FSO Warszawa M-20 (g.VIII)
Jerzy Opiela (Polska), DKW (g.III)
Edward Niziołek (Polska), Citroën BL 11 (g.VII)
Janusz Solarski (Polska), Skoda 1100 (g.IV-V)
Kazimierz Tarczyński (Polska), BMW (g.VI-S)
Jan Jagielski (Polska), Opel Olympia (g.VI)
1957:
Adam Wędrychowski (Polska), Zwikau P-70 (g.III-T)
Mlado Vukovic (Jugosławia), DKW (g.IV-T)
S. Vidmar (Jugosławia), Porsche 356-1300 S (g.V-S)
Walerian Waryszewski (Polska), BMW 328 (g.VII-S)
Mieczysław Sochacki (Polska), FSO Warszawa M-20 (g.VIII-T)
Marek Varisella (Polska), DKW F8 (g.III-S)
Bolesław Majkowski (Polska), Simca 8 (g.V-T)
Władysław Paszkowski (Polska), Opel Olympia (g.VII-T)
1959:
Kurt Rüdiger (NRD), Wartburg (g.IV)
Krzysztof Komornicki (Polska), Simca Aronde (g.V)
Henryk Ruciński (Polska), Ford Zephyr (g.VIII)
Stanisław Wierzba (Polska), FSO Syrena (g.III)
Andrzej Żymirski (Polska), Opel Olympia (g.VII)
1960: Walter Schock (Niemcy), Mercedes-Benz 220SE
1961: Eugen Böhringer (Niemcy), Mercedes-Benz 220SE
1962: Eugen Böhringer (Niemcy), Mercedes-Benz 220SE
1963: Dieter Glemser (Niemcy), Mercedes-Benz 220SE
1964: Sobiesław Zasada (Polska), Steyr-Puch 650TR
1965: Rauno Aaltonen (Finlandia), BMC Mini Cooper S
1966: Tony Fall (Wielka Brytania), BMC Mini Cooper
1967: Sobiesław Zasada (Polska), Porsche 912
1968: Krzysztof Komornicki (Polska), Renault R8 Gordini
1969: Sobiesław Zasada (Polska), Porsche 911S
1970: Jean-Claude Andruet (Francja), Alpine-Renault A110 1600
1971: Sobiesław Zasada (Polska), BMW 2002TII
1972: Raffaele Pinto (Włochy), Fiat 124 Spider Rally
1973: Achim Warmbold (Niemcy), Fiat-Abarth 124 Rally
1974: Klaus Russling (Austria), Porsche 911 Carrera RS
1975: Maurizio Verini (Włochy), Fiat 124 Abarth
1976: Andrzej Jaroszewicz (Polska), Lancia Stratos
1977: Bernard Darniche (Francja), Lancia Stratos
1978: Antonio Zanini (Hiszpania), Fiat 131 Abarth
1979: Antonio Zanini (Hiszpania), Fiat 131 Abarth
1980: Antonio Zanini (Hiszpania), Porsche 911
1984: Ingvar Carlsson (Szwecja), Mazda RX-7
1985: Branislav Kuzmic (Jugosławia), Renault 5T
1986: Branislav Kuzmic (Jugosławia), Renault 5T
1987: Attila Ferjancz (Węgry), Audi Coupe Quattro
1988: Marc Soulet (Belgia), Ford Sierra Cosworth
1989: Robert Droogmans (Belgia), Ford Sierra Cosworth
1990: Robert Droogmans (Belgia), Lancia Delta Integrale
1991: Piero Liatti (Włochy), Lancia Delta Integrale
1992: Erwin Weber (Niemcy), Mitsubishi Galant VR4
1993: Robert Droogmans (Belgia), Ford Escort Cosworth
1994: Patrick Snijers (Belgia), Ford Escort Cosworth
1995: Enrico Bertone (Włochy), Toyota Celica T 4WD
1996: Krzysztof Hołowczyc (Polska), Toyota Celica T 4WD
1997: Patrick Snijers (Belgia), Ford Escort Cosworth WRC
1998: Krzysztof Hołowczyc (Polska), Subaru Impreza WRC
1999: Robert Gryczyński (Polska), Toyota Corolla WRC
2000: Henrik Lundgaard (Dania), Toyota Corolla WRC
2001: Leszek Kuzaj (Polska), Toyota Corolla WRC
2002: Janusz Kulig (Polska), Ford Focus WRC
2003: Miguel Campos (Portugalia), Peugeot 206 WRC
2004: Luca Pedersoli (Włochy), Peugeot 306 Maxi
2005: Krzysztof Hołowczyc (Polska), Subaru Impreza N11
2006: Leszek Kuzaj (Polska), Subaru Impreza N12
2007: Oscar Svedlund (Szwecja) Subaru Impreza
2008: Michał Bębenek (Polska) Mitsubishi Lancer
2009: Mikko Hirvonen (Finlandia) Ford Focus WRC








